Đau đẻ thường được nhắc đến như một trong những cơn đau dữ dội nhất mà cơ thể con người có thể trải qua. Cường độ đau phụ thuộc vào nhiều yếu tố như ngôi thai, sức chịu đau của từng mẹ và tốc độ chuyển dạ, nhưng điểm chung là các cơn co thắt tử cung dồn dập có thể khiến mẹ nhanh chóng kiệt sức nếu không biết cách kiểm soát. Việc lựa chọn tư thế phù hợp trong quá trình chuyển dạ không chỉ giúp giảm cảm giác đau mà còn hỗ trợ thai nhi di chuyển thuận lợi hơn qua khung xương chậu. Vậy mẹ bầu nên áp dụng những tư thế nào để vượt cạn nhẹ nhàng hơn?

Dưới đây là những tư thế được các chuyên gia sản khoa khuyến nghị, giúp mẹ giảm đau và hỗ trợ quá trình sinh nở diễn ra thuận lợi hơn.
Mẹ nên gác một chân lên ghế
Mẹ chọn một chiếc ghế thấp vừa tầm, đặt một chân lên ghế trong khi chân còn lại làm trụ đứng vững trên sàn. Có thể hơi nghiêng người về phía trước và đổi chân khi mỏi. Tư thế bất đối xứng này giúp mở rộng một bên khung chậu, tạo thêm không gian để thai nhi xoay về vị trí thuận lợi hơn cho quá trình sinh.
Tư thế ngồi xổm
Mẹ có thể ngồi xổm ngay trên giường, với sự hỗ trợ của chồng hoặc người thân để ngồi xuống từ từ, hai chân mở rộng. Ngồi xổm giúp gia tăng đường kính khung chậu, tạo thêm khoảng trống để thai nhi di chuyển xuống dễ dàng hơn, đồng thời tận dụng được trọng lực hỗ trợ quá trình rặn đẻ.
Tư thế quỳ gối chống tay
Đây là một trong những tư thế được khuyến khích phổ biến nhất trong giai đoạn chuyển dạ, đặc biệt với các trường hợp đau lưng do ngôi thai quay mặt lên (thai “sunny side up”). Tư thế này giúp giảm áp lực lên cột sống và vùng lưng dưới, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi để thai nhi xoay về vị trí chẩm trước — vị trí lý tưởng cho một cuộc sinh thuận lợi.
Tư thế ngồi tựa lưng áp vào tường
Tư thế này giúp mẹ cảm thấy dễ chịu hơn khi các cơn co thắt xuất hiện, nhờ điểm tựa vững chắc giảm bớt áp lực lên lưng. Mẹ có thể chọn ghế phẳng, tựa lưng thẳng vào đó. Khi các cơn co thắt trở nên dồn dập, xuất hiện cách nhau chỉ vài chục giây, đây là dấu hiệu mẹ nên nhanh chóng vào phòng sinh.
Phương pháp nào giúp hạn chế bớt cơn đau đẻ?
Bên cạnh việc thay đổi tư thế, gây tê ngoài màng cứng (epidural) là phương pháp y khoa phổ biến và được áp dụng rộng rãi tại các bệnh viện nhằm kiểm soát cơn đau chuyển dạ. Với phương pháp này, mẹ vẫn tỉnh táo và thường vẫn cảm nhận được áp lực cũng như thời điểm cần rặn, dù cảm giác đau giảm đi đáng kể.
Tuy nhiên, giống như bất kỳ can thiệp y khoa nào, gây tê ngoài màng cứng cũng có thể đi kèm một số tác dụng phụ như tụt huyết áp tạm thời, đau nhức nhẹ tại vị trí tiêm, hoặc kéo dài giai đoạn rặn sinh. Tình trạng đau lưng mãn tính kéo dài do gây tê ngoài màng cứng không có bằng chứng khoa học rõ ràng ủng hộ, và phần lớn tác dụng phụ thường chỉ ở mức nhẹ, tạm thời. Quyết định sử dụng phương pháp này nên được thảo luận kỹ với bác sĩ sản khoa dựa trên tình trạng sức khỏe cụ thể của từng mẹ bầu.
Xem thêm: Các tư thế nằm ngủ gây nguy hiểm cho thai nhi
Không có một tư thế “chuẩn” duy nhất phù hợp với mọi mẹ bầu — điều quan trọng là lắng nghe cơ thể, thử nghiệm và thay đổi tư thế linh hoạt trong suốt quá trình chuyển dạ, đồng thời trao đổi với bác sĩ hoặc nữ hộ sinh để được hướng dẫn phù hợp với thể trạng riêng. Sức Khỏe Mẹ Bé hy vọng những chia sẻ trên sẽ giúp hành trình vượt cạn của mẹ diễn ra nhẹ nhàng và an toàn hơn. Chúc mẹ và bé luôn khỏe mạnh!
Câu Hỏi Thường Gặp (FAQs)
Không có quy tắc cố định, mẹ nên lắng nghe cơ thể và thay đổi tư thế khi cảm thấy mỏi hoặc khi cơn đau tăng lên. Việc di chuyển và đổi tư thế thường xuyên trong giai đoạn đầu chuyển dạ còn giúp rút ngắn thời gian sinh và giảm nguy cơ phải can thiệp y tế.
Không nên. Mỗi tư thế phù hợp với từng giai đoạn chuyển dạ và tình trạng sức khỏe cụ thể (ngôi thai, có gây tê hay không, có cần theo dõi tim thai liên tục hay không...). Mẹ bầu nên trao đổi trước với bác sĩ hoặc nữ hộ sinh để được hướng dẫn tư thế phù hợp nhất với thể trạng của mình.
Nếu đã gây tê ngoài màng cứng, mẹ vẫn có thể ngồi tựa lưng với chân đặt ở tư thế ngồi xổm tự nhiên (hạ thấp phần chân giường), nhờ sự hỗ trợ của người thân hoặc nhân viên y tế, vì khả năng vận động sẽ bị hạn chế hơn so với sinh thường không gây tê.
